Naczynia wzbiorcze do C.O.

Po co naczynie przeponowe w instalacji
Woda grzewcza zwiększa objętość o kilka procent przy nagrzewaniu z 10 do 80 st. C. W zamkniętej instalacji ten przyrost musi gdzieś się zmieścić, inaczej ciśnienie rośnie skokowo i otwiera zawór bezpieczeństwa. Naczynie przeponowe ma membranę rozdzielającą wodę od poduszki gazowej; gaz sprężając się, przejmuje przyrost objętości, a przy stygnięciu oddaje wodę z powrotem do instalacji. Dzięki temu ciśnienie w układzie waha się w wąskim, bezpiecznym zakresie.
Dobór pojemności: około 10 procent zładu
Dla typowych domowych instalacji CO przyjmuje się naczynie o pojemności około 10 procent zładu, czyli całkowitej ilości wody w kotle, rurach, grzejnikach i buforze. Zład 120 l to naczynie 12 l, zład 200 l to naczynie 18-25 l, zład 400 l to naczynie 35-50 l. Pamiętaj, że bufor dolicza się do zładu w całości, więc układ z pompą ciepła i buforem 300 l potrzebuje wyraźnie większego naczynia niż sama instalacja grzejnikowa. Przy nietypowych parametrach (wysoka temperatura, duża wysokość statyczna) dobór warto policzyć dokładnie, pomożemy w tym przy wycenie.
Ciśnienie wstępne i jego ustawienie
Fabrycznie naczynia mają zadane ciśnienie poduszki gazowej, np. 1,5 bara, które przed montażem należy dopasować do instalacji: przyjmuje się ciśnienie statyczne plus około 0,2 bara, czyli dla domu z instalacją o wysokości 5 m około 0,7 bara. Ciśnienie wstępne sprawdza się przy naczyniu odciętym i opróżnionym od strony wody, zwykłym manometrem na zaworze gazowym. Źle ustawione naczynie pracuje tylko częścią pojemności albo wcale.
Naczynie do CO a naczynie do CWU
Naczynia do CO (zwykle szare lub czerwone) mają membranę przystosowaną do wody grzewczej i nie nadają się do wody pitnej. Naczynia do CWU (najczęściej białe) mają membranę z atestem higienicznym i konstrukcję przepływową ograniczającą stagnację wody. W kotłowni często pracują oba, każde w swoim obiegu; kompletując zabezpieczenia, zajrzyj też do kategorii grupy bezpieczeństwa kotła, gdzie znajdziesz zestawy z zaworem, manometrem i odpowietrznikiem automatycznym.
Wymiana membrany czy całego naczynia
W małych naczyniach membrana jest zgrzana z korpusem i nienaprawialna, wymienia się całe naczynie. Większe zbiorniki, m.in. przemysłowa seria Reflex G, mają membrany workowe do wymiany serwisowej. O zużyciu świadczy szybka utrata ciśnienia w instalacji lub woda wypływająca z zaworu gazowego. Ceny: małe naczynie 12 l od około 150 zł, Reflex N-18 około 210 zł, N-100 około 1080 zł, N-300 około 2500 zł, a duże zbiorniki 300-1000 l w wersjach G i N to wydatek 5400-9500 zł. Stan na listopad 2026; aktualne ceny znajdziesz przy produktach w ofercie.